Ο έρωτας είναι θέμα Χημείας
Για να αισθανθούμε την ερωτική έλξη, να προσκολληθούμε στο έτερον ήμισυ, αλλά ακόμη και για να το… απατήσουμε, απαιτείται ένας συνδυασμός 
Ο έρωτας είναι θέμα Χημείας
Τι συγκλονίζει και τι δονεί των ερωτευμένων το κορμί; Μα… της Χημείας το ραβδί!

ervtas

«Καλοκαίρι, με τη φέτα το καρπούζι στο ένα χέρι…» τραγούδησε προ ετών ο Διονύσης, και όλοι συμφωνήσαμε χαρωπά για το ποια είναι η πεμπτουσία του θέρους. Ωστόσο, πέρα από τους γλυκούς χυμούς του καρπουζιού, κάποιοι άλλοι χυμοί σίγουρα ωριμάζουν στο σώμα μας και μας κάνουν να αδημονούμε για την «καλοκαιρινή περιπέτεια». Μας το έλεγαν έμμεσα οι ρομαντικές κυρίες που μετρούσαν τα χρόνια τους ως «τόσων Μαΐων», μας το έλεγαν και οι ζορμπάδες γέροι που μέτραγαν τη ζωή με τα καλοκαίρια που γλέντησαν. Ομως οι επιστήμες τι έχουν να πουν για τους χυμούς αυτούς και ποια είναι η πλέον αρμόδια να μας εξηγήσει το θέμα;

astrologia-erotas-provlepseis-ebdomada-16-22-dekemvriou

Οι κυνικοί θα συμφωνήσουν σίγουρα με την ψήφο υπέρ της Οικονομίας του ρωμαίου κωμωδού Titus Plautus (254 – 184 π.Χ.): «Qui amans egens ingressus est princeps in amoris vias, superavit aerumnis suis aerumnas Herculi» – δηλαδή, «Οποιος ξανοίγεται στη λεωφόρο του έρωτα με άδειο πορτοφόλι, έχει να φέρει εις πέρας άθλους επαχθέστερους εκείνων του Ηρακλή». Αλλά, ευτυχώς για τους μονίμως εις οικονομικήν κρίσην ευρισκομένους Ελληνες, ο Ναπολέων Βοναπάρτης απεφάνθη διαφορετικά είκοσι αιώνες αργότερα: «Ο έρωτας είναι θέμα Χημείας και η ερωτική πράξη θέμα Φυσικής». Βεβαίως, ο ίδιος προτίμησε να εμβαθύνει στον πόλεμο, που συνδύαζε τις δύο σε ένα… μέχρι που η φιλειρηνική και πολυγαμική γενιά των χίπηδων – δύο αιώνες μετά – διακήρυξε το «Κάν’ τε έρωτα, όχι πόλεμο», δίνοντας τη σκυτάλη στη Φυσική. Τα χρόνια όμως του καταναλωτισμού πέρασαν και, τώρα, στη μονογαμική γενιά που εξέθρεψαν το AIDS και η οικονομική κρίση, ο λόγος της Χημείας επί του θέματος γίνεται και πάλι κυρίαρχος. Και, μια και οι αποδείξεις που έχει μαζέψει η επιστήμη είναι σωρευτικές, ας συνοψίσουμε τα ως τώρα πορίσματά της.

 astrologia-erotas-provlepseis-ebdomada-18-24-fevrouariou

Η φαρέτρα με τα «φαρμακωμένα βέλη»

Για μια γρήγορη διάγνωση του ποιος είναι ερωτοχτυπημένος, η «γλώσσα του σώματος» αρκεί: φουντωμένα μάγουλα, καρδιά που χτυπάει σαν ταμπούρλο, ιδρωμένες παλάμες και ένα τσίτωμα ηλεκτρικό όποτε μας πλησιάζει το αντικείμενο του πόθου, εγγυώνται το συμβάν. Αλλά αυτά είναι μόνον οι εξωτερικές απολήξεις του εσώτερου ηφαιστείου χημικών αντιδράσεων που βιώνουν οι «παθόντες». Τι ακριβώς συμβαίνει εκεί και με ποια σειρά;

Η ερευνήτρια ανθρωπολόγος Helen Fisher, του αμερικανικού πανεπιστημίου Rutgers, έχει καταλήξει στο ότι υπάρχουν τρεις διακριτές φάσεις, με ξεχωριστούς χημικούς πρωταγωνιστές η καθεμιά: η φάση της Λαγνείας, η φάση της Ελξης και η φάση της Προσκόλλησης.

Στη φάση της Λαγνείας τον πρώτο ρόλο έχουν η τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα. Τα δεύτερα θεριεύουν στις γυναίκες, ενώ η πρώτη κυρίως στους άντρες αλλά και στις γυναίκες. Είναι οι ορμόνες που κατεξοχήν μάς σπρώχνουν στο «καμάκι».

Στη φάση της Ελξης αρχίζει το πραγματικό ερωτοχτύπημα. Οι «παθόντες» παύουν να ενδιαφέρονται για οτιδήποτε άλλο πλην του ετέρου ημίσεως, τον/τη σκέφτονται διαρκώς και χάνουν κάθε διάθεση για φαγητό ή ύπνο. Υπεύθυνες γι’ αυτή την κατάσταση είναι οι μονοαμίνες, μια ομάδα νευροδιαβιβαστών που περιλαμβάνει την ντοπαμίνη, τη νορεπινεφρίνη, τη φαινυλεθυλαμίνη (PEA) και τη σεροτονίνη. H φαινυλεθυλαμίνη είναι μια ουσία που επιταχύνει τη ροή των πληροφοριών μεταξύ των νευρικών κυττάρων (πώς λέμε «έχεις σήμα, σήμα καμπάνα»;). Την ντοπαμίνη τη γνωρίζουμε από το ότι δημιουργεί αίσθημα ευφορίας και το ότι την δραστηριοποιεί επίσης η εισβολή νικοτίνης ή κοκαΐνης στον οργανισμό. Τη νορεπινεφρίνη τη γνωρίζουμε από την ομοιότητά της με την αδρεναλίνη: προκαλεί ίδρωμα και καρδιοχτύπι. Ο συνδυασμός της με την ντοπαμίνη μάς προξενεί ψυχική ανάταση, ένταση, αϋπνία, εστίαση προσοχής, ανορεξία και αδημονία. Η σεροτονίνη είναι πολύ πιο ύπουλη, καθώς είναι αυτή που μπορεί να μας κάνει ακόμη και να… λιποθυμήσουμε.

Μετά την έλξη, η προσκόλληση

Η τρίτη φάση – της Προσκόλλησης – εμφανίζεται μόνον αν οι δύο προηγούμενες καταλήξουν σε σχέση με προοπτικές διάρκειας. Για τους νεανίες ερωτύλους του θέρους ίσως αυτή η φάση ακούγεται ως… κατάντια, αλλά θα πρέπει να παραδεχτούν την «οικονομία της φύσης» που εκφράζει: Αν η Λαγνεία και η Ελξη είχαν συνεχώς το πάνω χέρι, η κοινωνία μας γρήγορα θα παρέλυε από τους «ξεμυαλισμένους» χωρίς διάθεση για δουλειά και τους «καμένους» από την υπερένταση ερωτευμένους. Αντίθετα, η κατάληξη στην Προσκόλληση δίνει στο είδος μας την ελπίδα δεσμών που θα διαρκέσουν και θα καρπίσουν με παιδιά. Εύλογα, τον πρώτο ρόλο σε αυτή τη φάση έχουν ορμόνες του νευρικού συστήματος που «εξειδικεύονται» στην κοινωνική προσέγγιση. Είναι η οξυτοκίνη και η βασοπρεσίνη.

Η οξυτοκίνη εκλύεται στον υποθάλαμο και απελευθερώνεται στη γυναίκα κατά τον οργασμό. Πιστεύεται ότι είναι αυτή που «δένει» το ζευγάρι και ότι όσο περισσότερο σεξ κάνουν τόσο ο δεσμός στεριώνει. Επίσης, εκλύεται στην έγκυο γυναίκα και πυροδοτεί τον τοκετό, βοηθάει το στήθος να δημιουργήσει γάλα, γεννά την αίσθηση ξαλαφρώματος κατά τον θηλασμό και «δένει» τη μητέρα με το παιδί της.

Η βασοπρεσίνη, μια αντιδιουρητική ορμόνη, μάς ήταν από παλιά γνωστή ως ρυθμιστής της λειτουργίας των νεφρών. Ομως το 2004, εξετάζοντας το μονογαμικό είδος χάμστερ Prairie Vole (Microtus ochrogaster), οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η βασοπρεσίνη ήταν η θρυαλλίδα της «πίστης» μεταξύ του ζευγαριού. Συγκεκριμένα, εντόπισαν την εξής διαδικασία δράσης της: Κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης εκλύεται η βασοπρεσίνη από το θηλυκό, την οποία συλλαμβάνουν οι υποδοχείς V1a του αρσενικού, που βρίσκονται στον πρόσθιο κοιλιακό του εγκεφάλου του. Αυτοί, με τη σειρά τους, προκαλούν ένα «ερέθισμα ανταμοιβής», που κάνει το αρσενικό να αισθάνεται ευτυχές, άρα και ικανοποιημένο με ό,τι έχει. Οπότε, θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι το υπέρτατο γιατροσόφι για μια ζηλιάρα σύζυγο είναι να δώσουν στον άντρα της μια γερή δόση γονιδίων υποδοχέων V1a!

Παρόμοια «στερεωτική του δεσμού» δράση έχουν οι ενδορφίνες: αυτά τα καταπραϋντικά του πόνου που γεννά το σώμα μας, επίσης απελευθερώνονται μαζικά κατά τη σεξουαλική πράξη και μας παρέχουν το αίσθημα αγαλλίασης, ασφάλειας και ειρήνης. Είναι «ναρκωτικά που μας εθίζουν στην αγάπη».

Ta-panta

Ο μύθος της φερομόνης

Τέλος, σε μια σειρά από ζώα είχαμε από παλιά εντοπίσει τον ρόλο που έπαιζαν οι φερομόνες: οι ουσίες αυτές εκλύονται για να διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ ατόμων του ίδιου είδους. Από την ανάλυση της δράσης τους στα έντομα, φτάσαμε να φτιάχνουμε για τους αγρότες μας «παγίδες φερομονών», που μειώνουν τους κινδύνους για τις καλλιέργειές τους. Αλλά για τα θηλαστικά, και δη τους ανθρώπους, δεν γνωρίζουμε αν η φερομόνη που αναδύεται με τον ιδρώτα τού ενός φθάνει να ερεθίσει αξιοσημείωτα τη μύτη της άλλης. Αληθεύει το ότι μια κάποια ένδειξη είχαμε το 2002, όταν οι ερευνητές εντόπισαν υποδοχείς φερομόνης (VNO) στη μύτη των ποντικιών. Λίγο αργότερα, μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Τόκιο επιβεβαίωσε ότι αυτοί οι υποδοχείς συλλάμβαναν μια μη πτητική φερομόνη που έβγαζαν τα ποντίκια, την ESP-1. Ωστόσο το αν μια τέτοια ικανότητα κρύβεται και στις μύτες των ανθρώπων δεν έχει ακόμη αποδειχθεί, παρά τις επίμονες διαφημίσεις των αποσμητικών που δείχνουν… γυναίκες να σαρώνονται στο πέρασμα μιας ανδρικής μασχάλης! Αντίθετα, το 2010 ο ειδήμων σε θέματα όσφρησης Richard L. Doty συνέγραψε βιβλίο με τίτλο «Τhe great pheromone myth» (Ο μεγάλος μύθος των φερομονών) όπου αποκρούει με στοιχεία όλες τις υποθέσεις για φερομόνες στους ανθρώπους

πηγη

www.tovima.gr/science/article/?aid=329218&wordsinarticle=φερομόνες).

erotas

Τι είναι αγάπη;
Δεν είναι συμπόνοια μήτε καλοσύνη.
Στη συμπόνοια είναι…
δύο, αυτός που πονά κι αυτός που συμπονάει.
Στην καλοσύνη είναι δύο, αυτός που δίνει κι αυτός που δέχεται.
Μα στην αγάπη είναι ΕΝΑ.
Σμίγουν οι δύο και γίνονται ΕΝΑ.
Δεν ξεχωρίζουν.
Το εγώ και εσύ αφανίζονται.
Αγαπώ θα πει ΧΑΝΟΜΑΙ.
Ν. Καζαντζάκης

Related posts: